Dokter Bouwkamp blikt terug. 

Van huisarts in Nieuwendijk tot filosoof.

Al jaren is hij geen huisarts meer in Nieuwendijk en toch valt zijn naam nog zeer regelmatig. Dokter Bouwkamp, een spraakmakend persoon met een geheel eigen visie op het leven. Hij nam daarover geen blad voor de mond en kon zo mensen aardig van hun stuk brengen  Altena Nieuws sprak met hem over zijn periode als huisarts en “zijn zoektocht naar de rest van het bestaan na het dokterschap”.

Bouwkamp groeide als enig kind op bij zijn oom en tante, in het glazen huis van een notarisgezin. Tien dagen na zijn geboorte, in 1924, is zijn moeder overleden. Zijn vader overleed 3 maanden daarna. Zijn pleegouders stimuleerden hem tot een studie medicijnen, waar hij, door allerlei nevenactiviteiten, 10 jaar de tijd voor nam. In 1956 werd hij huisarts in Nieuwendijk. “Allemaal huisjes met vrouwen en kinderen, want veel mannen werkten buitenaf. Op vrijdagavond kwamen ze thuis om hun gerief te halen. Dat was voor veel vrouwen een probleem.” Begin zestiger jaren kwam de pil op de markt kreeg dokter Bouwkamp het middel in handen dat bij vrouwen de angst voor een te groot gezin wegnam. Hij werd naar eigen zeggen “pilgek”. Jonge meiden, bij wie hij maar enigszins een verlangen naar seksualiteit bespeurde, kregen van hem al de pil mee. Op den duur kwamen ook de moeders om het nieuwe voorbehoedsmiddel. Bouwkamp was voor gezinsbeheersing. Het aantal ongewenste zwangerschappen daalde van 8, naar 2 op de 10.

Rutgerstichting

Het baanbrekende werk van Bouwkamp sprak zich al snel voort. Tijdens een regenachtige voetbalwedstrijd achter zijn huis werd hij gevraagd voor de Rutgerstichting de pil te gaan verstrekken. Dit resulteerde in het jarenlang houden van een wekelijks spreekuur in Gorinchem. Wanneer een voorbehoedsmiddel een enkele keer het bedoelde werk niet had gedaan, voelde Bouwkamp dat voor een deel ook als zijn probleem en adviseerde mensen naar Engeland te gaan. Het land waar vrouwen toentertijd voor een abortus terecht konden.

Bouwkamp heeft naar eigen zeggen “duizenden vrouwen geholpen met minder ellende door het leven te gaan”. Hij heeft dit duidelijk als een plezierige kant van zijn vak ervaren. “Als dokter zie je echter ook meer leed dan je als mens kunt hebben. Het moeilijke van het huisartsenvak zit ‘m in de onoplosbare problemen zoals kanker en burned out. De reguliere geneeskunde heeft daar geen antwoord op.” Als Bouwkamp de huidige praktijk van een huisarts vergelijkt met die uit zijn tijd, dan ziet hij vooral overeenkomsten. Wel is het vak in de loop der jaren ingewikkelder geworden door het uitbreiden van de administratie en het grotere assortiment medicijnen. “Het blijft echter een mooi beroep vanwege de intermenselijke contacten. Je krijgt de hele mens ter beschikking; dat maakt intiem”, aldus Bouwkamp.

Schaarse vrije tijd

Naast zijn werk als huisarts gaf Bouwkamp enige tijd, samen met loco-burgemeester Biesheuvel en de hervormde predikant, het krantje “Actualiteiten” uit. De drie prominenten wilden een forum vormen voor “het dorp wat eigenlijk nergens echt bij hoorde”. Verder besteedde hij zijn schaarse vrije tijd graag aan vissen. Dat was hem echter niet altijd gegund want menig keer werd hij van zijn hengel weggeroepen om een bevalling te begeleiden. Eigenlijk kwam het erop neer dat Bouwkamp geen privé-leven had. Hij was zelden of nooit los van zijn werk en in gesprek raken met zijn 4 kinderen was er dan ook niet bij. De dienstregeling voor de zondagen, die op een gegeven moment ingesteld werd, gaf wel wat mogelijkheden voor het gezin, maar werd door Bouwkamp ook ingevuld met zweefvliegen. 

Na het huisartsenbestaan

In 1984 werd de dokterscarrière van  Bouwkamp voortijdig beëindigd. Hij werd volledig afgekeurd wegens een tia (soort hersenkrampen) en had volgens artsen nog slechts 5 jaar te leven. Hij vertrok uit Nieuwendijk om te kunnen overleven. Tien jaar daarvoor had hij aan een stervende Nieuwendijker het advies gegeven naar Spanje te gaan omdat “je daar langer kunt leven vanwege het klimaat en het feit dat je de mensen niet kent en dus niet met hun ellende geconfronteerd wordt.” Hij reisde deze nog springlevende man achterna. Eenmaal tot rust gekomen had het leven in Spanje veel weg van “het vullen van de tijd tussen nu en doodgaan”. Samen met zijn partner Len kocht Bouwkamp een caravan en ging rondtrekken om te zien wat er in de wereld nog meer te koop was. Na vijf jaar reizen werd in Frankrijk een boerderij gekocht. Het werk op een boerderij nekte Bouwkamp echter opnieuw. Lichamelijk ging hij achteruit en in 1992 werd de boerderij verkocht. Bouwkamp vestigde zich samen met Len definitief op de plek die hij in de voorliggende jaren regelmatig tijdelijk als thuisbasis gebruikte; naast zijn voormalige assistente Elly Walraven. “Len en ik moesten voor ons bestaan een nieuwe vorm vinden. Ik was inmiddels gescheiden van mijn vrouw en voor Len en mij was de gebruikelijke nestvorming en het krijgen van kinderen er niet meer bij. De vraag was wat ermee te doen. Eigenlijk ben ik blijven steken in het filosoferen over de zin van het leven”, aldus Bouwkamp.

In zijn periode als huisarts is Bouwkamp naar eigen zeggen “meer hulpverlener van vrouwen geweest, dan dokter”.  Als hij opnieuw zou mogen kiezen, werd hij ook geen huisarts, maar “nadenker over het leven”. Inmiddels heeft hij zijn eigen ideeën gevormd over de ziektes waar hij indertijd geen raad mee wist en is zijn interesse voor conceptie uitgemond in gedachtes over prenataal psychologie; invloeden op de mens voor zijn geboorte. Vierentwintig uur per etmaal is Bouwkamp aan het beschouwen. ’s Nachts in zijn dromen, die hij zelf een richting geeft. Dromen zijn erg belangrijk voor hem. Hij is er dan ook zeer nieuwsgierig naar of hij zelf nog wel eens een rol speelt in het droomleven van Nieuwendijkers. Via Elly Walraven, of per brief  kan men dit aan dokter Bouwkamp laten weten! (Altenanieuws 10 februari 2001)